مرتضى مطهري
84
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
نداشت ، در اراده يا در عمل حريت و استقلال نداشت ، تحت ولايت و قيمومت مرد بود . اين مرحله را بايد مرحلهء قيمومت ناميد ، كما اينكه مرحلهء پيش مرحلهء مملوكيت بود . عدم تنجيز معاملات : در اين مرحله هيچ عملى از ناحيهء زن تنجيز نمىشد . عدم دخالت در شئون اجتماعى : در شئون اجتماعى از قضا و حكومت حق مداخله نداشت . وجوب اطاعت : اطاعت امر زوج بر او واجب بود . لزوم كارِ خانه : همچنين كار خانه بر او واجب بود . تعدد زوجات غير محدود : مرد حق تعدد ازواج به طور غير محدود داشت ، و همچنين حق طلاق با مرد بود ، مرد حق داشت بعد از مردن زن به طريق اولى زن ديگر بگيرد . عدم حق شوهر كردن بعد از مرگ شوهر : اما زن حق نداشت بعد از مردن شوهر شوهر كند . ممنوعيت از معاشرت در خارج خانه : غالباً زن از معاشرت در خارج خانه ممنوع بود . در عين حال خود اين مرحلهء دوم هم به حسب تفاوت مناطق و عادات ، تفاوتهايى باهم داشتند . در ايران ، حكومت خانوادگى سلطنتى احياناً موجب مىشد كه زن به پادشاهى برسد ولى اين را به پاى حقوق زن در ايران قديم نبايد گذاشت بلكه تبعه اى از تبعات حكومت فاميل بود . ممنوعيت از ارث در هند : در هند ازدواج زن نوعى خودفروشى بوده ، زن از ارث ممنوع بوده است ، از شركت با مردان در تغذى ممنوع بوده . چند شوهرى : براى چند مرد جايز بوده كه با يك زن رابطه داشته باشند و اولاد آن زن به مرد قويتر تعلق مىگرفته است . زن در هند بعد از وفات شوهر حق ازدواج نداشته ، بلكه يا سوخته مىشده است و يا با بدبختى عمرى بسر مىبرده است ، در ايام حيض خبيث و نجس به شمار مىرفته است . در اين مرحله زن برزخ بين انسان و حيوان بوده است ، مانند بچه و سفيه به شمار مىرفته كه تحت قيمومت بوده است . مرحلهء قيمومت قانونى : درمرحلهء سوم ، حكومت قانون بوده است . در كلده و آشور قانون حمورابى حكومت مىكرده است . در اين مرحله نيز زن استقلال در اراده نداشته است ، اطاعت شوهر لازم بوده .